e-Randevu
facebook twiter youtube Google Plus

YÜZ FELCİ NEDİR? SEBEPLERİ NELERDİR? HANGİ TESTLER YAPILIR?

 

Antik çağlardan beri bilinen önemli bir hastalıktır. Mısır’da bulunan 4000 yıllık bir büst yüz felcini gösteren en eski eser olarak kabul edilir. 

İbn-i Sina, yüz felçleri üzerinde çalışma yapan ve farklılıkları tanımlayan ilk kişilerdendir.

Hastalığın belirlenmesi ve tedavisi hakkındaki ilk bilimsel makale Almanca olarak Friedreich tarafından 1798 yılında yayınlanmıştır. Bundan 23 yıl sonra Charles Bell bu konuda detaylı çalışmalar yapmış ve yüz felci onun adıyla anılarak  “Bell Paralizisi”adını almıştır.


Yüz sinirinin yapısı

Yüz siniri beyinden sonra, duyma ve denge sinirleriyle birlikte kulak kemiği içine girer. Bu kemik içinde bulunan 4cm’lik kanal boyunca orta kulak kemikçiklerine de yakın bir şekilde seyreder. Kemik içinde yol alırken gözyaşı bezine, üzengi kemiği kasına, tat duyusu için dile ve tükürük bezlerine giden birçok dal verir. Daha sonra kemik kanalı terk eder ve hemen kulak atında yerleşmiş olan tükürük bezi içinden geçerek bir ağaç dalı gibi tüm yüz kaslarına giden dallara ayrılır.

Yüz siniri 10.000 sinir lifinden meydana gelir; bunların 7.000’i yüzün kaslarının hareketini sağlarken,  geri kalan 3000 sinir lifi ise tat duyusunu sağlar.

Hareketi sağlayan lifler yüz kaslarına elektriksel uyarılar taşıyarak, gülmemize, ağlamamıza veya kaş çatmamıza olanak sağlar ve bu nedenle yüzün ifadesini sağlayan sinirdir. Bu sinir liflerinin yarısından fazlasında bir bozulma meydana gelirse yüzde mimik hareketlerinde zayıflama,  kaslarda gerginlik veya seğirme şeklinde anormal hareketler oluşur.

Hareketi sağlayanlar dışındaki lifler dilin ön bölgesindeki tat duyusunda gözyaşı ve tükürük üretiminde görev alır.

Bu karışık yapı nedeniyle yüz sinirdeki bir hastalık yüzde seğirme, güçsüzlük felç hali yanında gözde veya ağızda kuruluk ile tat duyusunda değişmeyle sonuçlanabilir.


Yüz Felci Nedir?

Yüz felci ani başlangıçlı, yüzün bir yarımındaki tüm kas gruplarında hareketi bozan, yüzde seğirme, güçsüzlük veya hareketsizlik ile seyreden bir hastalıktır. 

Her yıl 100 bin kişinin 20-30 tanesinde görülür.  En sıklıkla 15-45 yaşlar arasında ortaya çıkar; 15 yaşın altında ve 60 yaşın üzerinde nadir görülür.

Ülkemizde yılda yaklaşık olarak 14000 yeni Bell Paralizisi olgusunun ortaya çıktığı ve bunların 2000 tanesinde kalıcı bozukluklar olduğu istatistiksel öngörülebilir.


Yüz Felcinin Sebepleri

Geçmiş yıllarda yüz felcinin soğuğa maruz kalma sonrasında ortaya çıkan bir hastalık olduğuna inanılıyorken son yıllarda bazı virüs gurubu mikropların da yüz felcine neden olduğu belirlenmiştir. Bu nedenlerle yüz sinirinin kemik içindeki bölümünün şişmesi sonucu bu dar kemik kanalda sinir basınç altında kalmakta ve bu durum sinirin ileti görevini yapmasını engellemektedir.


Yüz Felcinin Oluşumu

Sıklıkla gözde yaşarma, kulak çevresi ağrı,  tat bozukluğu ile başlar. Ne zaman başladığı ve ilerleme olup olmadığı önemlidir. İlerlemeye devam eden bir felç varsa başka bir neden araştırılmalı, tükürük bezi tümörleri ve kulak kemiği tümörleri akla getirilmelidir. Ailede benzer hastalık varlığı araştırılmalıdır. Genetik yatkınlık olabilir.

Tüm hastalarda önceden geçirilmiş yüz felci, kafa travması, şeker hastalığı diğer önemli hastalıkların varlığı sorulmalıdır. İşitme kaybı, akıntı, çınlama ve baş dönmesi özellikle araştırılmalı; tat duyusu, işitme durumu ve gözyaşı salgısı değişiklikleri de sorgulanmalıdır.


Yüz Felcinde Muayene ve Testler

Tüm olgularda rutin KBB muayenesi ve Nörolojik muayene yapılmalı;  özellikle felcin beyinden mi yoksa sinirin kulak içinden geçen bölümünden mi kaynaklandığı ortaya konmalıdır.

  

Yüz felcinde En çok uygulanan testler

Kuşku uyandıran ilerleyici felçlerde, başlangıçtan sonra 1 ay geçmesine rağmen düzelme olmayanlarda, başka beyin ve kulak şikâyetleri de bulunanlarda ve tekrarlayan yüz felçlerinde daha ayrıntılı incelemeler yapılmalıdır.