Uyku Apnesi Çeşitleri

KBB branşını ilgilendiren uyku bozuklukları basit horlama, üst solunum yolu direnç (rezistans) sendromu ve obstrüktif uyku apnesi sendromudur.

Apnenin yanı sıra hipopnenin de önemli olması nedeniyle sınıflandırmada apne ve hipopne sayılarının toplamı olan Apne Hipopne indeksi (AHİ) kullanılır.

Basit Horlama:

  • AHİ’nin 5’in altında olduğu,
  • Uyku esnasında kandaki Oksijen doygunluğunun (saturasyon) hep %90’ın üzerinde seyrettiği
  • Nefes alma esnasında yemek borusunda ölçülen basıncın –10cm su seviyesinin altına düşmediği hastalarda basit horlamadan bahsedilmektedir. 

Üst Solunum Yolu Direnç (Rezistans) Sendromu:

  • AHİ saatte 5’in altında,
  • Oksijen doygunluğu %90’ın üzerinde seyrederken
  • Yemek borusunda ölçülen basıncının -10cm su değerinin altına düşmesi halinde üst solunum yolu direnç sendromundan bahsedilir.

              Obstrüktif uyku apnesi sendromu (OSAS):

  • AHİ’nin 5’in üzerinde olması ve
  • Oksijen doygunluğunun %90’ın altında seyretmesi ile tanımlanır.

       Apne Hipopne İndeksi 5-15 arasında ise hafif derece,

       Apne Hipopne İndeksi 5-30 arasında ve kan Oksijen seviyesi  %85’in altında ise orta derece,

       Apne Hipopne İndeksi 30  dan fazla ise ve  kan Oksijen seviyesi  %60’ın altına düşerse ağır        derecede obstrüktif uyku apnesidir.

Uyku Apnesinin üç temel türü vardır: 

         Obstrüktif - tıkayıcı yani hava yolunun  tıkanmasına   bağlı;  

         Santral - Merkezi yani beyindeki solunum  merkezinin bozukluklarına bağlı  

         Mikst - Bileşik yani ikisinin  karışımı   şeklinde olabilir.   

 Tıkayıcı uyku apnesi - Obstrüktif Uyku Apnesi (OSA)

Üst hava yolunun tıkanmasıyla oluşan hastalıktır. Uykunun başlamasıyla birlikte yumuşak dokuların gevşemesi ve nefes alma sırasında oluşan  negatif basınç dolayısıyla solunum yolu tıkanarak akciğere  yeterli hava girişi engellenir.
Üst solunum yollarında, özellikle dil arkası ve   yutak çevresindeki  darlığın ileri boyutta olduğu durumlarda hastalık ağırlaşır. Nefes durmaları gece boyunca  bazen onlarca hatta yüzlerce kez tekrarlayabilir.
Apneler sıklıkla 20 saniyenin üzerindedir, şiddetli olgularda bu süre 1-2 dakikalara ulaşabilir. Nefes durmaları sırasında kandaki oksijen miktarı önemli ölçüde azalır, dolayısıyla kalp, beyin ve diğer organlar yeterli oksijen alamaz. 

Tıkayıcı uyku apnesi kimlerde görülür;

Tüm apnelerin % 80 idir.

Erkeklerde  %4, kadınlarda %2 oranında rastlanır. Horlamada olduğu gibi yaşın artmasıyla birlikte sıklık da artar; 60 yaş sonrasında erkeklerde  %28’lere,menopozdan sonra kadınlarda  %20’ye yaklaşır.

Bu tip uyku apne hastalığı; genellikle kısa boylu, şişman-göbekli, boyunları kısa ve kalın olan erkeklerin hastalığı olarak bilinir. Üst solunum yollarında daralmaya neden olan büyük dil, yüksek ve kavisli sert damak, sarkık yumuşak damak, uzun ve kıvrımlı küçük dil, küçük çene yapısı, büyük bademcikler, geniz ve burun etlerinde büyümeler, burunda alerjik şişlikler hastalığa zemin hazırlarlar.

Hastalığın oluş mekanizması hayli karışık olduğu için  sadece bu faktörlerle açıklamak her zaman mümkün olmaz. Nitekim uykuda nefes durmaları olmayan şişman kişiler var olduğu gibi  hastalığa zemin oluşturabilecek belirgin bir yapısal bozukluğu olmayan genç ve zayıf kişilerde de  apne ve horlama  görülebilir.

Merkezi Uyku Apnesi - Central Sleep Apnea (CSA)

Merkezi Uyku Apnesi, çok daha nadir görülür, apnelerin sadece % 2 sidir.  Solunumu kontrol eden kaslara  beyinden yeterli sinyaller gönderilememesi sonucunda ortaya çıkar. Solunum gücü azalır, tıkanma olur. Kanda  oksijen azalır, karbondioksit artar. Bu durum daha ilerlerse kişi uyanmaya zorlanır. Bu nedenle Merkezi uyku apnesi olan hastalar uyanma dönemleri tıkayıcı uyku apnesi olan kişilere göre daha fazladır ve  uyanmalarını daha çok  hatırlarlar. Bu uyanmalar olmaz ise hayati tehlike artar.

3-Bileşik Uyku Apnesi -Mixed Sleep Apnea (MSA)

Bileşik Uyku Apnesi  olan hastalarda tıkayıcı ve merkezi apne bir arada  görülür. Apnelerin yaklaşık %18  idir.

Önce tıkayıcı uyku apnesi belirtileri görülür. Bu apne tedavi edilince merkezi apne bulguları ortaya  çıkar.  Bu apne çeşidi uzun yıllardır gözlenmekte ise de son yıllarda  test  imkânlarının artması ile tanı artmış ve uzmanlar tarafında  daha detaylı olarak kategorize edilmiştir.

soru - yorum

ÜCRETSİZ OTOPARK ve VALE HİZMETİ
(Kapalı otoparka LPG'li araç alınmaz.)