e-Randevu
facebook twiter youtube Google Plus

KULAK TÜPÜ-VENTİLASYON TÜPÜ AMELİYATI

Kulakta Sıvı Birikimi (Seröz Otitis Media - SOM = Efüzyonlu Otitis Media - EOM) nedir?

Orta kulak ile geniz boşluğu arasında yer alan  ve orta kulak havalanmasını sağlamak ve  dış kulak yolu arasındaki basıncı dengelemekle görevli olan  östaki borusu  burnun arkasında  geniz boşluğunun  iki tarafında yer almaktadır. Östaki borusu burun, geniz ve boğazdaki farklı hastalıklar sonucunda görev yapamadığında  orta kulakla dış kulak arasındaki basınç dengelenemez.

Başlangıçta orta kulakta oluşan negatif basınç oluşur. Östaki tıkanıklığı devam ettiğinde orta kulağın östaki borusundan geniz boşluğuna akması gereken kendi sıvısı burada toplanmaya başlar, biriken sıvının kıvamı giderek koyulaşır yapışkan hal alır. Kulak  zarında çökme oluşur. Uzun dönemde zar orta kulaktaki işitme kemikçiklerine ve orta kulak tabanına yapışması ile sonuçlanabilir (Adeziv otit).

Bu hastalık halinin zamanında tedavi edilememesi kalıcı işitme kayıplarına,orta kulak iltihaplarına neden olur. Oluşan işitme kaybı özellikle çocuklarda konuşma ve zihinsel gelişme ve okul başarısı üzerinde olumsuz etki yapabilir.


Kulak  Tüpü (Ventilasyon / Havalandırma Tüpü) Nedir?

Uygun tıbbi tedavilere karşın orta kulaktaki negatif basınç ve sıvı birikiminde olumlu gelişme saptanmayan hastalarda orta kulaktaki negatif hava basıncını dengelemek, orta kulağa hava geçişi sağlamak üzere kulak zarına takılmaktadır.

Timpanostomi tüpü, miringotomi tüpü, ventilasyon tüpü ya da basınç dengeleme tüpü olarak da adlandırılır. Çok değişik tiplerde ve değişik maddelerden yapılan tüpler vardır. Plastik, altın, metal veya teflondan yapılmış ve enfeksiyon meydana getirmemesi için özel malzemeyle kaplanmıştır.
 

Tüp Çeşitleri ve Tüp Uygulaması

Kısa süreli(geçici) ve uzun süreli (kalıcı) olmak üzere iki tip kulak tüpü vardır.

Kısa süreli tüpler 4-6 ay süresince kulakta durur ve normal şartlarda vücut tarafından atılır.

Uzun süreli tüpler daha büyüktür ve şekli kendiliğinden atılmaması için tasarlanmıştır. Gerekiyorsa KBB uzmanı tarafından çıkarılır. Çok nadiren de olsa kendiliğinden atıldığı durumlar olabilir.

Ameliyatın yapıldığı mevsim, hastanın, kulağın ve orta kulakta biriken sıvının özellikleri göz önüne alınarak kendiliğinden düşen kısa süreli (geçici) ya da doktor alana kadar devamlı kalan uzun süreli (kalıcı) tüp tiplerinden biri tercih edilebilmektedir.
 

Tüp Ameliyatı

Ameliyat, genel ya da lokal anestezi ile yapılabilir. Çocuklarda daha çok genel anestezi uygulanır. Cerrahi olarak 2 -3 mm zar çizilip delik açılarak sıvı temizlenebilir.Bu delik genellikle 7-10 gün içerisinde iyileşerek kapanır.Zardaki çizilen bu kısmın kapanmaması ve havalanmanın devam etmesi için  özellikle 3 aydan uzun süren kronik sıvı birikimlerinde ve biriken sıvı kıvamının koyu olduğu durumlarda  zara açılan deliğe ventilasyon tüpü yerleştirilir. Ameliyat yaklaşık 10-20 dk sürmektedir.

Bu işlemi takiben ileri  bir  yapışma yoksa zardaki çökme hemen  düzelir, sıvı kaybolur ve işitme kaybı hızla normale döner. Gereken durumlarda beraberinde geniz eti ve bademciklerin aynı ameliyatta alınması tedavinin uzun dönem başarısı için olumlu etki yapmaktadır.

Kulak Tüpü Kimlere Takılmalıdır ?

Orta kulakta uzun süre kalan sıvının yol açtığı başta işitme kaybı olmak üzere değişik problemlerde kulak tüpü takılması gerekebilir. Bu rahatsızlık genellikle çocuklarda görülmekle birlikte, erişkinlerde de görülebilir ve işitme kaybı, denge problemleri, konuşma problemleri ve kulak zarında şekil bozulmasına sebep olur. Östaki borusu tıkanıklığı, kulak zarındaki deformasyon, down sendromu ve barotravma (basınç değişikliği sebebiyle orta kulağın hasar görmesi) gibi rahatsızlıklarda da kulak tüpü takılması gerekebilir. Kulak tüpleri en fazla 1-3 yaş aralığındaki çocuklara takılmaktadır.


Kulak Tüpü Takılmasının Faydaları

 

Kulak Tüpü Nasıl ve Ne Zaman Çıkarılmalıdır ?

Tüpler kulak zarında genellikle 4-6 ay kalmakta ve sonra kendiliğinden düşmekte ya da doktor tarafından alınmaktadır.

Kulak tüpünün beklenenden erken düşmesi orta kulakta sıvı birikmesine neden olabilir ve operasyonla yeniden takılması gerekebilir

Tüpler alındıktan sonra zarlardaki delikler 2-3 hafta içinde kapanır. Yaz döneminde enfeksiyonların azalması nedeni ile hastalığın tekrarlama ihtimali azalırken hastanın kulak koruma ihtiyacının kalkması yaşam kalitesini artırmakta, deniz, havuza daha rahat girebilmelerini sağlamaktadır. Bu nedenle 4-6 Aylık süreyi dolduran tüpler uygunsa  yaz başında alınabilir. 6 Aylık dönemi yaz sonuna denk gelen hastalarda tüplerin çıkartılması için acele edilmez, bir sonraki ilkbahar dönemi beklenebilir.

Bu tedavilerle hastaların büyük bölümü tam olarak iyileşmekte, nadiren tekrarlayan tüp uygulamaları ya da kalıcı tüp tatbiki gerekebilmektedir. Özellikle tekrarlayan seröz otit şikayeti olan çocuklarda alerji ve immün sistem fonksiyonları değerlendirilmelidir. Östaki fonksiyonu düzelmeyen hastalarda tüplerin uzun yıllar kulakta kalması gerekebilmektedir. Bu tip hastalar için üretilmiş kendiliğinden düşmeyen,tedavi sonunda doktor tarafından alınan  kalıcı tüp tipleri kullanılır.

 

Kulak Tüpü  Ameliyatı Sonrası Dikkat Edilmesi Gerekenler ?

Ameliyat sonrası genelde hiç  ağrı olmaz. Fakat anestezi sebebiyle zaman zaman halsizlik, hassasiyet ve mide bulantısı görülebilir. Orta kulakta birikmiş sıvıdan dolayı meydana gelen işitme kaybı, ameliyat sonrası belirgin bir şekilde düzelir. 
Tüp takılan çocukların banyoda, özellikle denizde  ve yüzme havuzlarında vazelinli pamuk ya da uygun bir kulak tıkacı ile dış kulak yolu kapatılarak suyun  tüpten orta kulağa girmesi önlenmelidir. Su kaçmasına bağlı enfeksiyon ve akıntı olması durumunda antibiyotikler ve kulağa damlalarla kontrol altına alınmalıdır.

Denize havuza  atlanmadığı, dalış yapılmadığı  sürece yüzmede kulak tüpünden içeri su girmeyeceğini   savunan bazı çalışmalare  vardır. Bu nedenle bazı  doktorlar   yüzerken kulak tıkacı önermemektedir.