e-Randevu
facebook twiter youtube Google Plus

BURUN TIKANIKLIĞI

Burun solunum açısından çok önemlidir.Normalde solunum, burundan yapılmalı, burundan nefes alınmalı ve verilmelidir.Koku ve tat alınımına yardımcı olma yanında, solunan havanın temizlenmesi, nemlendirilmesi ve ısıtılmasında görev yapar.  Aşırı eforda, spor yaparken, koşarken alınan hava yetmezse ağız da solunuma katılabilir. Bir an için burun elle tıkandığında burun solunumunun önemi, burun solunumunun olmamasının yaşam kalitesini nasıl azalttığı ve sıkıntı yarattığı anlaşılır.

Burun tam ortasındaki bir duvarla sağ ve sol olmak üzere iki bölmeye ayrılmıştır. Burun içi tümüyle boş değildir. Her bir burunda 3 adet konka denilen önden arkaya doğru uzanan etler vardır. Bu etler solunan havanın kontrol edilmesi, ısıtılması, nemlendirilmesi, temizlenmesi görevlerini yapar. Dış ortamdaki neme, ısıya, kirliliğe bağlı olarak şişen ve inen yapılardır. Özellikle geceleri dönüşümlü olarak şişer ve inerler, böylece bir tarafın, bir süre dinlenmesi sağlanır. Bu, normal fizyolojik bir olaydır. Birçok insan, bunun farkına varmaz.

 Burun tıkanıklığı, hastanelere başvurular arasında en sık karşılaşılan şikâyetlerden biridir. Burun tıkanıklığının pek çok sebebi vardır. Bunlar tek başlarına burun tıkanıklığı yapabilecekleri gibi birkaç sebep birlikte burun tıkanıklığı yapabilir.


BURUN TIKANIKLIĞININ BAŞLICA SEBEPLERİ
 

Enfeksiyonlar


Yapısal Sebepler


Burunda Yabancı Cisimler

Buruna; nohut, bezelye, çekirdek, oyuncak, düğme, iğne vb. yabancı cisimlerin sokulması çocuklarda burun tıkanıklığına yol açan sebepler arasındadır. Uzun süren özellikle tek taraflı, kötü kokulu burun akıntısı olduğunda akla bu tür yabancı cisimler gelmelidir.

Yabancı cisimler canlı ya da cansız olabilir. Küçük pil vs. gibi bazı  kimyasal yapıda yabancı cisimler  burun mukozasında harabiyet oluşturabilir.

Tedavide mevcut yabancı cisim uygun aletler kullanılarak çıkarılır. Burada önemli olan cismin arkaya genze  doğru kaçırılmamasıdır.  Bu durum  yabancı cismin soluk borusuna kaçmasına neden olabilir. Bu nedenle kulak burun boğaz uzmanının müdahale etmesi gerekir. Yabancı cisim çıkarıldıktan sonra mutlaka burun boşluğunda başka yabancı cisim olup olmadığına bakılmalıdır.


Alerji

Alerji, vücudun yabancı cisimlere karşı normalden fazla reaksiyon göstermesidir. Burun, alerjik şikâyetlerin ortaya çıktığı en önemli organlardan biridir. Burun içindeki konka dediğimiz etler alerji nedeniyle olması gerekenden fazla şişer. Kişi, alerjik olduğu maddelerle karşılaştığı zaman, burun akıntısı, burunda tıkanıklık, hapşırma, burun kaşıntısı gibi birçok rahatsızlık olur. Burnu etkileyen alerjik maddeler daha çok solunan havadaki alerjenlerdir. Bazen yiyeceklere karşı olan alerjilerde burnu ve solunum yollarını etkileyebilir. Alerjide en etkili tedavi, alerjik olunan maddeden uzak durmaktır. Fakat bu her zaman mümkün değildir. Böyle durumlarda, antistaminik, dekonjestan,  kortizon türü ilaç veya aşı tedavisi gerekebilir.

Antihistaminik ilaçlar bazen uyku hissi verebilir, refleksleri azaltabilir. Dekonjestan ilaçlar kullanılırken, kişinin yüksek tansiyonu, göz tansiyonu, düzensiz kalp atışları, idrar yapma zorluğu olmamasına dikkat edilmelidir.  Vücuda zarar vermemesi için, kortizon sıklıkla burun spreyi olarak kullanılır. Bu tür ilaçlar, hekim kontrolünde ve dikkatle kullanılmalıdır.

Alerji aşıları uygun ve düzenli olarak uygulanırsa, yüksek oranda başarılı olurlar.


Vazomotor Rinit

Alerji ve enfeksiyon olmadığı halde bazı kişilerde; hava ısısının değişmesiyle, uçucu gaz olarak boya, sigara, kimyasal maddeler (benzin gibi), soğuk havada, hava kirliliğinde, parfüm etkisinde, psikolojik streslerde, yetersiz tiroid bezi fonksiyonunda, hamilelikte, bazı tansiyon ilaçları ve burun açıcı damlaların fazla veya uzun süreli kullanımında konkalardaki bozulmaya bağlı olarak burun tıkanıklığı olur. Vazomotor rinit denilen bu hastalıkta olabildiğince ortamda iyileşme sağlanmaya çalışılmalıdır. Rahatsızlığın erken evrelerinde, burun tıkanıklığı geçici ve geri dönüşümlüdür. Yani, tıkanıklığa sebep olan faktörler düzeltilirse, durum düzelir. Hastalığın ilerlediği durumlarda damarların elastikiyeti bozular, varisleşir. Tıkanıklık kalıcı hale gelir. İlaç ve cerrahi tedavi yollarına başvurulur.


Burun tümörleri

Burun içinde oluşan iyi ve kötü huylu tümörler özellikle tek taraflı burun tıkanıklığı, zaman zaman kanlı olabilen burun akıntısı, yüz ağrısı, koku alma problemleri yaparlar. İlerlemiş vakalarda burun ve sinüslerin komşuluğundaki yapılara hastalık yayılabilmektedir. Öncelikle göze, kafa tabanı yoluyla beyin zarı ve beyin dokusuna yayılım gösterirler. Çalışma ortamının kirliliği, toz ve kimyasal maddeler hastalık oluşumunda önemli rol oynar.
Tümör tipleri çeşitlilik gösterebilir. Görüntüleme yöntemlerine ( tomografi, MRI ) başvurularak burun ve sinüsler incelenir. Tümör düşünülen hastalardan biyopsi alınarak patolojik inceleme ile tanı konulur. Tedavide tümörün tipine göre cerrahi, radyoterapi ve kemoterapi tercih edilir.